اختراع نتیجه فعالیت فکری یک یا چند فرد است که برای نخستین بار، راهحلی عملی و نوین برای حل یک مسئله فنی مشخص در زمینهای از صنعت، فناوری یا حرفه ارائه میدهد. این راهحل میتواند به صورت یک فرآورده (محصول) یا یک فرآیند (روش انجام کار) تحقق یابد.
ثبت اختراع
به بیان ساده، اختراع به معنای خلق یک چیز یا فرآیند جدید است که در دنیای واقعی قابلیت اجرا و سنجش دارد. این ویژگی، اختراع را از ایدههای صرفاً نظری یا ذهنی متمایز میکند و آن را به مفهومی عملی و قابل ارزیابی توسط مردم تبدیل میکند.
برای ثبت اختراع فوری دو روش وجود دارد که یکی از آنها ثبت اختراع موقت است که به مخترع اجازه میدهد بدون تکمیل همه جزئیات فنی و فقط با اخذ اظهارنامهای اولیه را در سامانه مرکز مالکیت معنوی ثبت کند. دومین روش ثبت اختراع از طریق موسسات حقوقی است که یکی از موسسات خبره در این حوزه، مجتمع ثبتی ایلیا است.
در این مطلب تخصصی به توضیحات کاملی درباره ثبت اختراع فوری و روشهای آن پرداخته شده است که برای آشنایی بیشتر با مقوله ثبت اختراع پیشنهاد می کنیم تا انتهای این مطلب همراه ما باشید.

مزایای ثبت اختراع
ثبت اختراع یکی از مطمئنترین روشها برای حفاظت قانونی از ایدهها و دستاوردهای فکری است. با ثبت اختراع، مخترع از حق انحصاری بهرهبرداری برخوردار میشود؛ یعنی تنها او میتواند اختراع خود را تولید، عرضه یا به دیگران واگذار کند. این موضوع نه تنها مانع از کپیبرداری یا سوءاستفاده رقبا میشود، بلکه امکان کسب درآمد از طریق فروش یا اعطای مجوز بهرهبرداری (لیسانس) را نیز فراهم میسازد.
از سوی دیگر، داشتن گواهینامه ثبت اختراع باعث افزایش اعتبار شخص یا شرکت در بازار، جذب سرمایهگذار و تسهیل همکاریهای صنعتی و تحقیقاتی میشود. علاوه بر مزایای اقتصادی، ثبت اختراع باعث تقویت جایگاه علمی و حرفهای مخترع در جامعه و نهادهای پژوهشی نیز خواهد شد.
به موجب ماده ۳ قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶، حق انحصاری بهرهبرداری از اختراع تنها در صورت ثبت رسمی آن ایجاد میشود؛ بنابراین، ثبت اختراع نخستین گام برای تبدیل یک ایده نو به یک دارایی حقوقی و اقتصادی ارزشمند است.
داشتن گواهی ثبت اختراع چه حقوقی را به دارنده آن می دهد؟
گواهینامه اختراع یکی از مهمترین اسناد در نظام مالکیت صنعتی است که به عنوان سند رسمی حمایت از اختراع شناخته میشود و نشان میدهد یک ایده یا طرح نو، مورد تأیید مراجع قانونی قرار گرفته است. این گواهینامه توسط مرجع ثبت مالکیت صنعتی صادر میشود و به دارنده آن حقوق انحصاری بهرهبرداری از اختراع را برای مدت مشخص اعطا میکند. طبق قانون، اعتبار این گواهینامه بیست سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است و استفاده قانونی از مزایای اختراع تنها پس از ثبت رسمی امکانپذیر است.
حقوق ناشی از اخذ گواهی ثبت اختراع که به ۲ دسته مادی و معنوی تقسیم میشود، به این شکل است:
حقوق مادی به مالک گواهینامه اجازه میدهد که بهرهبرداری از اختراع بدون اجازه او برای دیگران ممنوع باشد. اگر اختراع محصولی باشد، این حق شامل ساخت، واردات، فروش، عرضه برای فروش و استفاده از محصول است. اما اگر اختراع فرآیندی باشد، مالک حق دارد استفاده از فرآیند و محصولات حاصل از آن را در اختیار داشته باشد.
این حقوق مادی قابل انتقال هستند و هرگونه انتقال مالکیت یا واگذاری حق بهرهبرداری باید بهصورت رسمی ثبت و در پشت گواهینامه درج شود.
در کنار حقوق مادی، قانون برای مخترع حق معنوی دائمی و غیرقابل انتقال نیز قائل است. نام مخترع باید در گواهینامه اختراع ذکر شود، حتی اگر مالکیت مادی به شخص دیگری (مثلاً شرکت یا کارفرما) تعلق داشته باشد. البته مخترع میتواند کتباً درخواست کند نامش در گواهینامه درج نشود.
شرایط ثبت اختراع
قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، در ماده ۱۲ خود سه شرط اساسی و ماهوی را برای ثبت اختراع تعیین کرده است. این شرایط، بنیان اصلی حمایت قانونی از اختراعات در ایران را تشکیل میدهند و بدون احراز آنها، هیچ اختراعی قابل ثبت و برخورداری از حمایت انحصاری نخواهد بود. این ۳ شرط عبارتاند از: جدید بودن، دارا بودن گام ابتکاری و قابلیت کاربرد صنعتی.
اختراع زمانی جدید محسوب میشود که پیش از تاریخ تسلیم اظهارنامه (یا تاریخ حق تقدم) در هیچ نقطهای از جهان، از طریق انتشار کتبی، شفاهی، استفاده عملی یا هر شیوه افشای دیگر برای عموم آشکار نشده باشد. این ویژگی از آن جهت اهمیت دارد که از تکرار و کپیبرداری از دانش موجود جلوگیری میکند و تنها به ایدههایی که واقعاً نو و بدیع هستند، حمایت قانونی اعطا میشود.
قانون جدید همچنین مهلت ارفاقی شش ماهه را در نظر گرفته است؛ به این معنا که اگر مخترع خود اختراعش را در این بازه افشا کرده باشد، این امر مانع ثبت نخواهد بود.
شرط دوم، وجود گام ابتکاری یا خلاقانه در اختراع است. به بیان سادهتر، اختراع نباید برای فردی با مهارت معمول در حوزه فنی مربوطه، بدیهی و آشکار باشد. این شرط تضمین میکند که اختراع، فراتر از ترکیب ساده مفاهیم موجود است و دارای نوآوری فنی واقعی است. معیار ارزیابی گام ابتکاری، تاریخ تسلیم اظهارنامه یا تاریخ حق تقدم خواهد بود.
اختراع باید از نظر صنعتی قابل ساخت یا استفاده باشد. منظور از صنعت در قانون، معنای گسترده آن است و تمامی زمینهها از جمله صنایع تولیدی، کشاورزی، خدماتی، شیلات و صنایع دستی را دربر میگیرد. به بیان دیگر، اختراع باید کاربرد عملی و منفعت اقتصادی یا فنی قابل تشخیص داشته باشد.
نحوه سریع ثبت اختراع
اکثر مخترعین برای جلوگیری از مشکلات حقوقی در رابطه با اختراعی که انجام دادهاند ثبت سریع اختراع انجام میدهند که مراجعه به کارشناسان حقوقی است. این روش نهایتا ۳ تا ۸ ماه طول میکشد که در این قسمت از مطلب به بررسی گام به گام نحوه سریع ثبت اختراع پرداخته میشود.
۱.مشاوره و ارزیابی اولیه اختراع
در این مرحله، مخترع ایده یا طرح خود را برای کارشناسان حقوقی توضیح میدهد تا کارشناسان بتوانند حد نوآوری، کاربرد صنعتی و قابلیت ثبت اختراع را ارزیابی کنند. کارشناسان در این جلسه معمولاً سؤالاتی درباره جزئیات فنی، نحوه عملکرد، و تمایز آن با نمونههای موجود مطرح میکنند. با این گام میتوان اطمینان حاصل کرد که اختراع از نظر حقوقی و فنی واجد شرایط ثبت است.
۲.عقد قرارداد و اعطای وکالت
پس از تأیید اولیه اختراع، بین مخترع و دفتر حقوقی قراردادی منعقد میشود که در آن حدود وظایف، تعهدات، هزینهها و مراحل انجام کار مشخص میگردد. در صورت نیاز، وکالتنامهای تنظیم میشود تا دفتر بتواند مراحل ثبت را از طرف مخترع در سامانه رسمی پیگیری کند. در این مرحله مدارک شناسایی و اسناد مالکیت نیز بررسی میشوند تا هیچ ابهام قانونی وجود نداشته باشد.
۳.تهیه توصیف نامه و ادعاها
کارشناسان حقوقی با همکاری مخترع، بخشهای مختلف توصیف نامه فنی، ادعاها و نقشههای اختراع را تنظیم میکنند. توصیف نامه شامل توضیح کامل درباره نحوه کارکرد، اجزای فنی و مزایای اختراع است. نگارش دقیق و استاندارد این مدارک بسیار مهم است، زیرا هر خطای فنی یا ابهام در ادعاها میتواند موجب رد یا محدود شدن دامنه حمایت اختراع شود.
۴.استعلام اختراع و جستجوی پیشینه فنی
دفتر حقوقی ممکن است جستجوی پیشرفتهای در پایگاههای داده بینالمللی انجام دهد تا مشخص شود آیا اختراعات مشابهی از قبل ثبت شدهاند یا خیر درواقع استعلام اختراع انجام میشود. نتیجه این بررسی کمک میکند تا در صورت لزوم، اصلاحاتی در ادعاها یا شرح فنی انجام دهد و احتمال تأیید اختراع افزایش یابد. این مرحله اگر چه اختیاری است، اما برای اختراعات مهم و پیچیده بهشدت توصیه میشود.
۵.تنظیم و ارسال اظهارنامه در سامانه مالکیت صنعتی
پس از آمادهسازی مدارک، دفتر حقوقی اظهارنامه ثبت اختراع را در سامانه رسمی مالکیت صنعتی بارگذاری میکند. در این مرحله تمامی اطلاعات فنی، حقوقی و شخصی مخترع ثبت میشود و پس از تأیید نهایی، کد رهگیری اختصاصی برای پرونده صادر میگردد. کارشناسان حقوقی برای سهولت کار مخترعین پرداخت هزینههای دولتی و پیگیری ثبت نهایی اظهارنامه را نیز انجام میدهند.
۶.رفع نواقص و پاسخگویی به ابلاغها
گاهی پس از بررسی اولیه، اداره ثبت اختراعات ممکن است نقصی در مدارک یا توصیف نامه اعلام کند. در این حالت، دفتر حقوقی متن پاسخ مناسب را تنظیم و پس از هماهنگی با مخترع، مدارک اصلاح شده را دوباره ارسال میکند. کارشناسان حقوقی با تجربه خود معمولاً از بروز خطاهای تکراری جلوگیری میکنند و روند بررسی را تسریع مینمایند و نقطه قوت یک دفتر حقوقی که انجام کار به صورت مستقل را از انجام خدمات توسط دفتر حقوقی متمایز میکند، دقیقا مربوط به همین قسمت از فرآیند ثبت است.
۷.بررسی فنی و ماهوی اختراع
بعد از تایید کامل مدارک اختراع، کارشناسان اداره ثبت به بررسی نوع نوآوری این اختراع میپردازند. دفتر حقوقی در صورت نیاز با ارائه توضیحات فنی تکمیلی یا اصلاح ادعاها، از حقوق مخترع دفاع میکند و تلاش میکند تا پرونده بدون مشکل تأیید شود.
۸.صدور آگهی و گواهی ثبت اختراع
زمانی که اختراع مورد تأیید نهایی قرار گرفت، اداره ثبت آگهی رسمی آن را منتشر و گواهی ثبت اختراع را صادر میکند. وظیفه دفتر حقوقی در این قسمت پیگیری چاپ آگهی در روزنامه رسمی و دریافت گواهی است و نسخه نهایی سند را به مخترع تحویل میدهد. با دریافت این گواهی، اختراع به صورت رسمی در ایران ثبت شده و از حمایت قانونی برخوردار میشود.
مراحل ثبت اختراع در ایران
آگاهی از مراحل ثبت اختراع در ایران به مخترع کمک میکند تا با اطمینان، حقوق خود را حفظ کرده و فرآیند قانونی را به درستی دنبال کند تا از اتلاف وقت جلوگیری کند و با روند آسانتری فرآیند ثبت اختراع را انجام دهد.
۱.آماده سازی ایده و مستندات اختراع
در اولین مرحله، مخترع باید ایده خود را به صورت کتبی آماده کند که شامل توضیح کامل درباره نحوه عملکرد، هدف، اجزای تشکیل دهنده و تفاوت آن با فناوریهای موجود است. داشتن نقشهها، طرحها، نمودارها و در صورت امکان نمونه آزمایشی (پروتوتایپ) در این مرحله اهمیت زیادی دارد، زیرا مبنای اصلی برای تهیه توصیفنامه و ادعاها خواهد بود.
۲.بررسی قابلیت ثبت اختراع (Novelty & Inventive Step)
پیش از ثبت رسمی، باید بررسی شود که ایده مورد نظر قبلاً در ایران یا سایر کشورها ثبت نشده و در منابع علمی یا فنی منتشر نشده باشد. این بررسی که به آن “جستجوی پیشینه اختراع” (Prior Art Search) گفته میشود، معمولاً در پایگاههای اطلاعاتی مانند Google Patents یا Espacenet انجام میگیرد. در صورت تمایل، میتوان از دفاتر حقوقی برای انجام این بررسی تخصصی کمک گرفت تا از رد شدن اظهارنامه جلوگیری شود.
۳.تنظیم مدارک رسمی و نگارش توصیف نامه اختراع
در این مرحله، مخترع یا کارشناس حقوقی باید مدارک لازم را مطابق دستورالعمل اداره ثبت اختراعات آماده کند. مدارک اصلی شامل توصیفنامه فنی، خلاصه اختراع، ادعاها (Claims)، نقشهها و فرم اظهارنامه است. توصیف نامه باید اختراع را به گونهای شرح دهد که برای یک فرد متخصص در آن حوزه قابل درک و تکرار باشد. نگارش دقیق ادعاها نیز اهمیت حیاتی دارد، زیرا محدوده حمایت قانونی اختراع را تعیین میکند.
۴.ثبت اظهارنامه در سامانه مالکیت صنعتی
تمام مراحل ثبت اختراع در ایران از طریق سامانه مالکیت صنعتی به نشانی ipm.ssaa.ir انجام میشود. در این مرحله باید اطلاعات هویتی مخترع، مشخصات فنی اختراع و فایلهای مربوط به مدارک بارگذاری شود. پس از تکمیل فرمها و پرداخت هزینههای قانونی، کد رهگیری و شماره پرونده صادر میشود که برای پیگیریهای بعدی ضروری است.
۵.بررسی اداری توسط اداره ثبت اختراعات
پس از ارسال اظهارنامه، کارشناسان اداره ثبت اختراعات مدارک را از نظر کامل بودن و انطباق با ضوابط بررسی میکنند. در صورت وجود نقص، “ابلاغ رفع نقص” صادر میشود تا مخترع در مهلت مقرر ایرادات را برطرف کند. در این مرحله هنوز وارد بررسی فنی و ماهوی نشدهایم، بلکه فقط صحت مدارک و فرمتهای رسمی بررسی میشود.
۶.بررسی فنی اختراع
در این مرحله، اداره ثبت اختراعات بررسی میکند که آیا اختراع واقعاً جدید، دارای گام ابتکاری و کاربرد صنعتی است یا خیر. کارشناسان فنی جزئیات ادعاها و توصیفنامه را ارزیابی کرده و در صورت نیاز توضیحات یا اصلاحاتی درخواست میکنند. در صورتی که نتایج بررسی مثبت باشد، اختراع برای انتشار در روزنامه رسمی تأیید میشود.
۷.انتشار آگهی در روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران
پس از تأیید نهایی، اداره ثبت اختراعات دستور انتشار آگهی ثبت اختراع را در روزنامه رسمی صادر میکند. این آگهی جهت اطلاع عموم منتشر میشود تا در صورت وجود اعتراض، در مهلت قانونی اعلام شود. پس از پایان مهلت اعتراض، روند صدور گواهی نهایی آغاز میگردد.
۸.صدور گواهی ثبت اختراع و اعطای حقوق قانونی به مخترع
آخرین مرحله، صدور گواهی ثبت اختراع است. با دریافت این گواهی، اختراع به صورت رسمی در ایران به نام مخترع یا مالک ثبت میشود و از حمایت قانونی برخوردار خواهد بود. از این پس، هرگونه بهرهبرداری، تولید یا فروش بدون مجوز مخترع، تخلف محسوب شده و قابل پیگیری حقوقی است.

برای انجام مراحل ثبت اختراع از کجا شروع کنیم؟
به منظور ثبت اختراع ابتدا باید از نحوه ثبت ، مدارک و شرایط لازم و سایر جوانب کار اطلاع حاصل نمایید. مجتمع ثبتی و حقوقی ایلیا یکی از دفاتر حقوقی در کرج و تهران است که خدمات ثبت اختراع انجام میدهد که میتوانید در صورت تمایل از قسمت تماس با ما، با کارشناسان حقوقی این دفتر در ارتباط باشید.
نخستین گام برای ثبت اختراع، ثبت نام الکترونیک و ارائه اطلاعات شخصی و فنی و پس از آن ارسال فیزیک مدارک به اداره مالکیت صنعتی انجام می گیرد. پس از آن پیگیری روند اداری کار تا مرحله نهایی و صدور گواهی ثبت اختراع به صورت حضوری انجام می گردد.
اصل و کپی مدارک شناسایی مالک اختراع ( اگر مالک شخص حقوقی می باشد کلیه اوراق ثبتی شخص حقوقی)، اظهارنامه یا ادعانامه ثبت اختراع به همراه نمونه های گرافیکی و نقشه ها و سایر توضیحات فنی لازم مدارک مورد نیاز برای انجام مراحل ثبت اختراع می باشد.
حق تقدم اختراع و فرصت استفاده از قوانین بینالمللی
حق تقدم به مخترع این امکان را میدهد که با استناد به تاریخ ثبت اختراع خود در یک کشور دیگر بتواند در ایران یا سایر کشورها نیز از همان تاریخ استفاده کند. این مزیت برای کسانی که اختراع خود را ابتدا در خارج ثبت کردهاند بسیار ارزشمند است.
بهرهمندی از حق تقدم نیازمند ارائه مدارک معتبر و ترجمه رسمی اظهارنامه اولیه است. اگر این مدارک در مهلت مقرر ارسال نشود مخترع فرصت استفاده از تاریخ قبلی را از دست خواهد داد.
حق تقدم نقش مهمی در جلوگیری از ثبت اختراع مشابه توسط دیگران دارد و زمان بیشتری در اختیار مخترع قرار میدهد تا مدارک و مستندات خود را تکمیل کند. با استفاده درست از حق تقدم امکان بینالمللیسازی اختراع و ورود به بازارهای خارجی نیز فراهم میشود.
مدت زمان ثبت اختراع
زمان ثبت اختراع در ایران به چند عامل بستگی دارد و به همین دلیل نمیتوان مدت مشخص و ثابتی برای آن تعیین کرد. کامل بودن مدارک، کیفیت توصیف نامه و ادعاها، پیچیدگی فنی اختراع، حجم پروندههای اداره ثبت، وجود اختراعات مشابه یا اعتراضها و همچنین کمک گرفتن از کارشناسان حقوقی همه میتوانند روند ثبت را کوتاهتر یا طولانیتر کنند. بهطور کلی، اگر همه مدارک کامل و بدون نقص باشند و از دفتر حقوقی کمک گرفته شود، کل فرآیند ثبت معمولاً بین ۳ تا ۸ ماه طول میکشد، اما در صورت اقدام مستقل و وجود نقصها یا اختراعات مشابه، این زمان میتواند تا حدود ۵ تا ۱۲ ماه هم افزایش یابد.

مدارک لازم برای ثبت اختراع
پس از بررسی اظهارنامه توسط کارشناسان اداره مالکیت صنعتی و تکمیل مراحل ارزیابی، مدارک ثبت اختراع نهایی برای صدور گواهینامه رسمی و ایجاد حقوق انحصاری قانونی لازم است. این مدارک علاوه بر مدارک ارائه شده در اظهارنامه شامل موارد زیر میشوند:
- نسخه تأیید شده ادعانامه
شامل ادعاهای اصلی و اصلاح شده بر اساس بررسی کارشناسی و توصیههای اداره ثبت. این نسخه مبنای تعیین محدوده حقوقی حمایت از اختراع است.
- تأیید پرداخت نهایی هزینههای ثبت و انتشار آگهی
شامل هزینههای قانونی ثبت اختراع، انتشار آگهی رسمی و هزینههای اداری مرتبط با صدور گواهینامه.
- مدارک تطبیق قانونی و فنی
تأیید انطباق اختراع با قوانین ملی و معیارهای فنی قابل ثبت، از جمله بررسی نوآوری، سطح ابتکار و کاربرد صنعتی اختراع.
- گواهی انتشار آگهی رسمی ثبت اختراع
مدارکی که ثبت اختراع را در روزنامه رسمی و دفتر ثبت اختراعات منتشر میکند و باعث اطلاع عموم و ایجاد سابقه رسمی قانونی میشود.
- مدارک تکمیلی مرتبط با منابع زیستی و ژنتیکی (در صورت مرتبط بودن اختراع با حوزه زیستفناوری)
این مدارک شامل گواهی تودیع نمونه ژنتیکی یا زیستی در مراکز معتبر ذخیرهسازی، مستندات مربوط به مجوز دسترسی و نحوه بهکارگیری منابع ژنتیکی و اعلام محل نگهداری و شرایط دسترسی به نمونهها است.
- مدارک نمایندگی و وکالت (در صورت ارائه توسط نماینده)
شامل وکالتنامه رسمی و اسناد هویتی نماینده برای تأیید اعتبار اقدام انجام شده.
مدارک لازم برای تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع
قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، مدارک لازم برای تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع را در مواد ۱۴ و ۱۵ مشخص کرده است. بر اساس ماده ۱۴، اظهارنامه باید شامل اطلاعات هویتی مخترع و مالک اختراع، توصیف اختراع (شرح فنی و عملیاتی)، خلاصه اختراع، ادعانامه، نقشهها در صورت وجود، طبقه اختراع بر اساس طبقهبندی بینالمللی بهصورت اختیاری و پیوستها و ضمائم باشد. هویت اتباع ایرانی شامل نام، نام خانوادگی و شماره ملی برای اشخاص حقیقی و نام و شناسه انحصاری برای اشخاص حقوقی است و برای اتباع خارجی، نام، نام خانوادگی و نشانی برای اشخاص حقیقی و نام و نشانی برای اشخاص حقوقی ذکر میشود.
طبق ماده ۱۵، مدارک زیر باید به اظهارنامه پیوست شوند:
-
مدرک هویت مخترع و مالک
-
درخواست کتبی مبنی بر عدم ذکر نام مخترع (در صورت تمایل مخترع)
-
مدرک حق تقدم (در صورت استفاده از حق تقدم)
-
رسید پرداخت هزینههای قانونی
-
مدرک نمایندگی (در صورتی که اظهارنامه توسط نماینده ارائه شود)
در مورد منابع زیستی متعلق به سایر کشورها، در صورت رفتار متقابل، مجوز دسترسی از متقاضی درخواست میشود. همچنین، در صورتی که اختراع مرتبط با زیستفناوری و منابع ژنتیکی باشد، متقاضی علاوه بر مدارک فوق باید مبدأ جغرافیایی منابع زیستی و نحوه دسترسی، محل نگهداری و نحوه دسترسی منابع فاقد مبدأ جغرافیایی و در صورت نیاز، گواهی تودیع نمونه ژنتیکی یا زیستی در مراکز ذخیرهسازی را ارائه دهد.
هزینه ثبت اختراع
هزینه ثبت اختراع در ایران حول محور چند معیار اصلی میچرخد که شامل نوع و پیچیدگی اختراع، تعداد ادعاها (Claims) و صفحات توصیف اختراع، نوع درخواست (ملی یا بینالمللی) و خدمات جانبی مانند کارشناسی و مشاوره حقوقی است.
علاوه بر این، هزینههای رسمی ثبت در سازمان مالکیت صنعتی و حقالثبت اولیه، هزینههای انتشار آگهی و در صورت لزوم پرداخت حقالصدور گواهی نیز به مجموع هزینهها اضافه میشود. به طور کلی، هر چه اختراع پیچیدهتر و تعداد ادعاهای آن بیشتر باشد، هزینه ثبت نیز بالاتر خواهد بود.

مدت اعتبار گواهی اختراع و تمدید آن
ثبت اختراع یک امتیاز ویژه است که به مخترع آن به دلیل یک ابداع نو و تازه اعطاء می گردد و عموما در کشورهای متفاوت طول عمر اعتبار ورقه اختراع برای بازه ی زمانی محدود 20 سال تنظیم می گردد.
بر مبنای ماده 16 قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و نشان های تجاری تصویب شده در 1386، اعتبار گواهینامه ثبت اختراع بعد از گذشت 20 سال از تاریخ تحویل اظهارنامه ثبتی تاریخ انقضایش به اتمام می رسد.
مالک اختراع برای نگهداری اعتبار باید سالانه هزینههای مربوط را پرداخت کند. در صورت عدم پرداخت هزینههای تمدید، گواهی از اعتبار خارج خواهد شد. تمدید به موقع نه تنها حقوق مخترع را حفظ میکند بلکه مانع از استفاده غیرقانونی دیگران از نوآوری ثبت شده میشود.
برای اطمینان از ادامه اعتبار، بهتر است مالک یا نماینده قانونی پیگیری دقیق تاریخهای سررسید تمدید را در برنامه کاری خود داشته باشد.

اختراعات غیر قابل ثبت
قانون حمایت از مالکیت صنعتی، در ماده ۴ خود، برخی اختراعات را حمایت خارج کرده است. این دسته بندی به منظور مشخص کردن مرزهای قانونی ثبت اختراع و جلوگیری از صدور گواهینامه برای موارد نامناسب طراحی شده است.
-
کشفیات و نظریههای علمی
روشهای ریاضی و آثار هنری نیز شامل این دستهاند که غیرقابل ثبت هستند زیرا راهکار عملی جدید ارائه نمیدهند.
-
کاربرد جدید از فراوردهها یا فرایندهای شناختهشده
اختراع باید نوآور باشد و برای افراد حرفهای آشکار نباشد.
-
روشها و طرحهای ذهنی، اجتماعی، کسبوکار و بازیها
الگوریتمها یا قواعد صرفاً ذهنی یا مدیریتی قابل ثبت نیستند.
-
روشهای پزشکی و درمانی
شامل پیشگیری، تشخیص، جراحی و درمان بیماریها میشود و اختراع محسوب نمیشود و فقط در صورتی که فرآورده استفاده شده در این روشها ویژگی اختراع داشته باشند قابل ثبت میشوند.
-
موجودات زنده و فرایندهای طبیعی زیستی
گیاهان، جانوران، ریزسازوارهها و اجزای آنها به همان شکل طبیعی قابل ثبت نیستند. همینطور فرآیندهای زیستی طبیعی و مشتقات ژنتیکی. استثناهایی هم وجود دارد مانند موجودات با فرآیند های دستورزی شده با خواص غیرطبیعی که قابل ثبت هستند.
-
موارد مغایر با شرع، نظم عمومی یا اخلاق حسنه
هر اختراعی که بهرهبرداری از آن خلاف قوانین، اخلاق یا موازین شرعی باشد، از حمایت خارج است.
-
موارد مغایر با سلامت انسان یا محیط زیست
اختراعاتی که سلامت انسان را تهدید کنند یا به محیط زیست آسیب جدی برسانند، قابل ثبت نیستند.

پروانه اجباری غیردولتی در ثبت اختراع
پروانه اجباری ثبت اختراع، مجوزی است که به دولت یا شخص مجاز از سوی آن اجازه میدهد بدون موافقت مالک اختراع، از آن بهرهبرداری کند. این اقدام در مواردی صورت میگیرد که منافع عمومی ایجاب کند، مانند مسائل امنیت ملی، بهداشت عمومی یا توسعه بخشهای حیاتی اقتصادی کشور. صدور این پروانه باید به تصویب کمیسیونی ویژه شامل مقامات مختلف دولتی برسد و بهرهبرداری از اختراع محدود به هدف مشخصی خواهد بود که در مصوبه کمیسیون تعیین میشود. همچنین، مبلغی مناسب به مالک اختراع پرداخت میشود تا حقوق وی حفظ گردد.
مشاوره ثبت اختراع
یکی از اموری که لازمه انجام سریع و تخصصی در زمینه هایی مانند ثبت اختراع است را بدون شک باید مشاوره ثبت اختراع به شمار آورد از این رو به دلیل تعدد شرکتها و موسسات حقوقی و ثبتی در این زمینه انتخاب بهترین و کارا ترین شرکت بسیار دشوار شده. یکی از این شرکتهای ثبتی حقوقی مجتمع ثبتی ایلیا است که شماره و راههای ارتباطی این مجموعه در تماس با ما درج شده است. چنانچه در جستجوی شرکت مربوط به اختراعات می باشید میتوانید با این مجموعه ثبتی در ارتباط باشید.
ابداعات و نوآوری های حقوقی قانون جدید در بخش اختراعات
از همراهی شما عزیزان تا انتهای این مقاله صمیمانه سپاسگزاریم. در صورت نیاز به هر نوع تغییرات در اختراع و یا ثبت اختراع در کم ترین زمان می توانید از مشاوره مجتمع حقوقی ایلیا بهره ببرید و با دانش وکلای حقوقی فعالیت خود را قانونمند اجرا کنید.



