ثبت طرح صنعتی - شرایط، مدارک و مراحل کامل

در این مقاله تخصصی به مواردی چون طراحی و ثبت طرح صنعتی و شرایط و مدارک مورد نیاز برای ثبت انواع طرح های صنعتی خواهیم پرداخت.

با مطالعه این متن در کم ترین زمان به اهداف خود رسیده و دیگر نیازی به مطالعه دیگر متن های حقوقی در راستای ثبت طرح صنعتی نمی باشد. با ما در ادامه همراه باشید.

راهنمای ثبت طرح صنعتی

در دنیای کنونی مواردی همجون طراحی و حق مالکیت طرح صنعتی از موارد مهم تلقی می شود و دارای اهمیت به سزایی بین تجار و بازرگانان می باشد.

عدم توجه به طرح صنعتی و ثبت آن باعث ایجاد مشکلات و نیز ضررهای مالی بسیار برای طراح و دارنده ان خواهد شد و باعث لطمه و یا نابودی یک فعالیت صنعتی خواهد شد.

از سویی در این راستا به جهت صحیح و بر مبنای قوانین انجام دادن امور باید از افراد مجرب در زمینه ارائه خدمات استفاده کرد. توجه به این موضوع که هرچقدر در راه ثبت طرح صنعتی از افراد شایسته استفاده شود زودتر و با اطمینان بیشتر به نتیجه خواهید رسید.

طراحی خاص یک محصول و ارائه آن به بازار هدف و استقلال مصرف کنندگان از آن باعث کسب اعتماد مشتریان می‌شود و از این راه دست سودجویان را از محصول طراحی شده ساقط خواهند شد و از مزایای قوانین حمایتی دولتی نیز می‌توان بهره‌مند شد.

طرح صنعتی چیست؟

طرح صنعتی در واقع یک محصولی است که از قبل تولید شده است و تغییراتی اعمال می‌شود که سبب آسانتر کردن استفاده از آن دستگاه یا دلیل استفاده آن دستگاه می‌شود. این تغییرات می تواند ظاهری باشد و یا فنی یا این تغییرات به شکلی باشد که به طور کامل ماهیت طرح تغییر کند. اگر شما یک طرح را تغییر دهید بدون آن که شکل فیزیکی آن تغییر پیدا کند در واقع این طرح شامل پشتیبانی فیزیکی نمی باشد.

منظور از طرح صنعتی طیف گسترده ای از انواع محصولات کاربردی از جمله لوازم برقی و اداری و یا قطعات خودرو و اقلام لوکس می باشد. زمینه طراحی طرح صنعتی دارای موارد بسیاری می شود که می توان در آن حیطه برای ارائه طرحی نوپا و جدید اقدام شود.

قوانین ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی علاوه بر رسمیت بخشیدن به مالکیت معنوی، حقوق انحصاری و مزایای تجاری و مالی مهمی برای مالک ایجاد می‌کند. در ادامه، حقوق انحصاری و حمایت قانونی ثبت طرح صنعتی بررسی شده‌اند.

انحصار در بهره‌برداری: مالک طرح صنعتی، تنها فرد یا نهادی است که حق ساخت، فروش و وارد کردن محصولات حاوی طرح را دارد.

جلوگیری از کپی‌برداری: ثبت رسمی طرح، امکان سوءاستفاده و تقلید غیرقانونی توسط دیگران را محدود می‌کند. بهره‌برداری توسط دیگران تنها با اجازه مالک مجاز است.

امکان پیگیری قانونی: در صورت کپی‌برداری یا سوءاستفاده، مالک می‌تواند از طریق مراجع قانونی اقدام کند. ثبت رسمی طرح، قدرت دفاعی مالک در دادگاه را تقویت می‌کند و امکان طرح دعوی علیه متجاوزان را فراهم می‌سازد.

به‌ طور خلاصه، ثبت رسمی طرح صنعتی نه‌تنها حق انحصاری مالک را تضمین می‌کند، بلکه بستری قانونی برای محافظت و دفاع از خلاقیت‌های او فراهم می‌آورد.

مشاوره ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی در کمترین زمان تخصص یک مشاوره حقوقی و ثبتی است که می توانید با اتکا به تجارب آن در این مسیر گام بردارید. از این رو موسسه حقوقی ایلیا بهترین و فوق العاده ترین روش را به صورت مشاوره رایگان در اختیارتان قرار خواهد داد تا راهنمای صفر تا صد شما در این زمینه باشد.

نمونه طرح صنعتی

طرح صنعتی در زمینه کاری مختلف قابل ثبت می باشد. نمونه طرح های صنعتی گواه از تأکید محتوای طرح صنعتی بر ظاهر کالا ها و بحث زیبا شناختی کالا دارد.

تصاویر از طرح صنعتی باید از وجه آن باشد (نماهای بالا، پایین، چپ، راست و گوشه ها) و تصویر از نمای سه بعدی از راست و چپ.

چرا از طرح های صنعتی باید حمایت شود؟

با ثبت طرح صنعتی قیمت و بهای یک فرآورده را بالا می برید. طرح صنعتی منجر می گردد که یک فرآورده برای مصرف کنندگان دارای جاذبه باشد و امکان دارد حتی همین یکتایی اش علت فروش قرار بگیرد. در نتیجه بدست آوردن پشتیبانی از طرح صنعتی چشم انداز اصلی کسب و کار نزد هر طراح یا تولید کننده می باشد.

 امتیازات ثبت طرح صنعتی

ثبت طرح صنعتی اعطای حق منحصربفرد است به دارنده طرح صنعتی جهت جلوگیری و ممانعت از کپی غیر مجاز و تقلید توسط اشخاص ثالث. ثبت طرح صنعتی عملکردی ست صادقانه در حیطه ی تجارت و رقابت متعادل، مضاف بر اینکه به سهم خود تولید گستره وسیعی از فرآورده ها که از منظر زیبائی شناختی دارای جاذبه هستند را ارتقا خواهد داد.

ثبت طرح صنعتی با ارزش سبب برگشت مطلوب سرمایه گذاری می گردد. زیرا دارنده طرح باعنایت به این موضوع از منحصربه فرد بودن فرآورده خود اطمینان حاصل می کند، در بالابردن کیفیت آن دقت نموده و این موضوع باعث شناخت فرآورده و کسب اعتماد و اطمینان بازار و مشتریان می شود و بنابراین درآمد بیشتری را موجب می شود.

طرح صنعتی دارائی تجاری محسوب می شود که قادر است بها و وجهه یک شرکت و محصولات آن را ارتقا دهد، به میزانی که موفقیت و ارائه یک طرح زیادتر باشد بهای آن برای شرکت زیادتر خواهد بود.

دارنده طرح صنعتی ثبت شده قادر است با اعطای مجوز بهره مندی از یک طرح به دیگری برای مدت زمان معین از امتیازات لازم برخوردار شود.

به بیانی دیگر طراح با نگاه تجاری قادر است به روش مستقیم یا غیر مستقیم به بازار تولید و تنوع محصولات یاری رساند. ثبت طرح صنعتی این فرصت را در اختیار شرکتها قرار می دهد که اندازه موفقیت فرآورده هایشان را در بازار مورد سنجش قرار داده و با حصول اطمینان از برگشت سرمایه و منحصر به فرد بودن آن نسبت به تولید و عرضه عمل نمایند.

مزایای ثبت طرح صنعتی

• طرح یا مدل به اشکال خاصی از محصولات تولید شده صنعتی که به صورت جذاب و زیبا به جامعه عرضه می شود اشاره دارد.
• طرح  صنعتی باعث  ایجاد تمایز بین محصولات از یکدیگر می شود.
• طرح ارائه شده سبب ایجاد کشش و نیز ترغیب مشتریان آن خواهد شد و بر ویژگی های بازاریابی آن خواهد افزود.
• طرح باعث می شود که کار انتخاب محصول و تصمیم گیری در خرید کالا را برای مصرف کنندگان آسان تر کند.
•  از گمراهی و دچار اشتباه شدن مصرف کنندگان تا حدودی جلوگیری خواهد کرد.
•   باعث می شود که تولید کنندگان برای ارائه و عرضه محصولات صنعتی با یک دیگر رقابت سالم تری داشته باشند.
• باعث میشود مصرف کنندگان کالا و محصولات مورد حمایت  قانونی قرار گیرند و از زیان از طریق خرید محصولات تقلبی در این مورد در آسودگی باشند
• طرح صنعتی باعث توسعه اقتصادی در سطح کشوری و نیز بین المللی می شود

حقوق ناشی از ثبت طرح صنعتی

• حق استفاده از طرح های صنعتی که در کشور ایران به ثبت می رسند بوسیله افراد با شرط اینکه مالک موافق با ارائه آن باشد امکان می پذیرد .
• حق استفاده از طرح صنعتی که شامل فروش و عرضه می باشد به دارنده طرح تعلق می گیرد.
• دارنده طرح صنعتی در صورت استفاده دیگر افراد از طرح ثبت شده خود می تواند از وی شکایت کرده و با استناد به قوانین مندرج از حق خود در این خصوص دفاع کند و از سو استفاده افراد از طرح خود جلوگیری کند.

در کل با ثبت طرح صنعتی باعث جلوگیری از کپی طرح اشخاص شده و بدین ترتیب طرح به عنوان دارایی دارنده آن تلقی خواهد شد .

طرح صنعتی دارای اعتبار باعث ایجاد ریسک های کمتر محصول ثبت شده، کم تر شدن هزینه مصرف کنندگان آن در زمان تهیه محصولات ، از طرفی دیگر طرح های صنعتی به دلیل تاثیر بر زندگی دارای اهمیت بسیاری در بین اشخاص خواهند بود .

هدف اصلی یک طرح صنعتی شناساندن یک کالا از نظر کیفیت و ویژگی های منحصر آن می باشد که بدین ترتیب با مرغوبیت کالا بتوانید رقبا را پشت سر بگذارید .

اداره ثبت طرح صنعتی

این سازمان یک نوع سازمان دولتی به حساب می اید که وظیفه اصلی ان صادر کردن تایدیه ثبت اختراع و حمایت های جزایی ان ها می باشد. مخترع برای ثبت اختراع خود باید لاول در خواست خود را با کمک متخصصان ثبت اختراع گر اوری کرده و آن رابه صورت حضوری یا غیر حضوری به اداره ثبت اختراع ارائه داده و برای انجام امور مربویط به ثبت اختراع از یک وکیل رسمی استفاده نمایند.

مرجع دریافت اظهارنامه ثبت طرح صنعتی

درحقوق ایران مرجع قانونی برای تسلیم اظهارنامه اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است. در ماده 52 قانون جدید ثبت اختراعات آمده است:

« تصدی امور مربوط به مالکیت صنعتی و همچنین نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در سازمان جهانی مالکیت معنوی و اتحادیه های مربوط به کنوانسیون های ذی ربط به عهده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.

ثبت کلیه موضوعات مالکیت صنعتی، اعم از اختراع، علامت، علامت جمعی، طرح صنعتی نیز توسط اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام می شود.در مواردی که مراجع دیگر به موجب قانون اقدام به بررسی و ثبت می نمایند، در صورتی از حمایت ها و امتیازات مذکور در این قانون بهره مند می شوند که حسب مورد مالکیت یا اختراع آن ها در اداره مالکیت صنعتی به ثبت رسیده باشد».

طبق بند 4ماده یک آئین نامه اجرایی قانون مذکور، مرجع ثبت مالکیت صنعتی، اداره کل مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است و اداره کل مالکیت صنعتی در تهران تشکیل می شود. با توجه به مستفاد از ماده 59 قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری که مقرر داشته است:«رسیدگی به اختلافات ناشی از اجراء این قانون و آئین نامه اجرایی آن در صلاحیت شعبه یا شعب خاصی از دادگاه های عمومی تهران می باشد».

انواع طرح صنعتی

یکی از معیارهای اساسی طرح های صنعتی، را می توان طرح های تزیینی دانست که شامل ویژگی های مربوط به شکل و ساختار و مواد اولیه به کار رفته در یک کالا می باشد و معمولاً به ابعاد ظاهری کالا مربوطه و چون عنصر چشم گیر بودن از جمله مهم ترین شروط ماهوی آن می باشد از آن به طرح های تزئینی یا زیبایی شناختی نیز تعبیر شده است.
طرح های صنعتی را می توان به به شرح ذیل احصاء کرد :

• مبلمان و عناصر دکوراسیون
• لوازم خانگی و آشپزخانه
• وسایل حمل نقل
• تجهیزات پزشکی، علمی و آزمایشگاهی
• وسایل برقی و الکترونیک
• کفش، کیف و لباس
• وسایل و تجهیزات صنعتی و کشاورزی
• تجهیزات نظامی و انتظامی
• وسایل بهداشتی و آرایشی زینت آلات
• تجهیزات ورزشی
• محصولات گروه سرگرمی و اسباب بازی
• واسط کاربری فضاهای مجازی
• ابزار آلات هنری و موسیقی
• نوشت ابزار
• بسته بندی

امکان دارد بعضی از محصولات شناخته شده در هیچ یک از گروه های بالا جای نگیرد و بعضی نیز ممکن است به بیش از یک دسته متعلق باشند. برای درک این موضوع می توان گفت طراحی ساعت های مچی به طور مشخص متعلق به هیچ کدام از گروه های معرفی شده نیست که دراین مدل دسته بندی ها، اندیشه و تفکر و ایده طراح صنعتی محدود نمی شود و تنها برای روشن کردن بعضی از زمینه های مشخص و ایده آل مطرح شده است.

ثبت طرح صنعتی و مالکیت فکری

از لحاظ ماهیتی طرح صنعتی و اختراع با یکدیگر تفاوت دارند. اختراع به معنای خلق وسیله جدید صنعتی می باشد که تا کنون وجود نداشته است ولی طرح صنعتی به منظور خلق اشکال ابتکاری می باشد که قادر است در زمینه های گوناگون صنعتی و یا غیر صنعتی کاربرد داشته باشد.

از سویی ثبت اختراع با ثبت طرح صنعتی متفاوت می باشند و دارای تفاوت های حقوقی و ثبتی می باشند که باید به آن ها توجه شود.

در طراحی انواع طرح های صنعتی به مواردی چون زیبا بودن و جذاب بودن طرح توجه می شود اما در اختراع بعد فنی و کارایی وسیله اهمیت دارد و به موردی چون کارا بودن شئی اختراع شده برای مصرف توجه ویژه ای می شود.

برای درک بهتر این موضوع به چند مثال در این زمینه می پردازیم. در مواردی مانند ساخت و اختراع ماشین آلات باید مواردی چون سرعت و مصرف سوخت توجه شود. در صورتی که در طراحی یک محصول به شکل و زیبایی محصول توجه ویژه ای می شود.

مدت زمان حمایت از طرح صنعتی

زمان اعتبار ثبت طرح صنعتی پنج سال از تاریخ تحویل اظهارنامه ثبت آن می باشد. این مدت را میتوان برای دو دوره پنج ساله پی در پی دیگر بعداز از پرداخت هزینه مرتبط تمدید نمود، بطور کلی حداکثر 15 سال حمایت از ثبت طرح صنعتی ایجاد می گردد.

بعد از پایان مهلت استفاده از طرح صنعتی مهلت زمانی 6 ماهه جهت تمدید و پرداخت هزینه های ثبت طرح صنعتی و نیز پرداختی های مربوط به طرح به دارنده طرح ارائه می شود که باید از سوی دارنده طرح پرداخت شود.

هر نوع مجوز به همراه مدارک های مربوطه باید به صورت مجزا و در قالب کتبی به اداره ثبت طرح صنعتی فرستاده شود. برای تمدید و یا ثبت طرح صنعتی باید ضوابط و قوانین وضع شده را به صورت قانونی انجام داد.

مدارک مورد نیاز جهت ثبت طرح صنعتی

• مدارک شناسایی متقاضی و طرح؛ اعم از کپی شناسنامه و کارت ملی برابر اصل شده جهت اشخاص حقیقی و آگهی تاسیس و آخرین تغییرات جهت اشخاص حقوقی به صورت صریح و روشن.
• مدارک نمایندگی، در حالتی که تقاضا توسط شخص نماینده قانونی مطرح گردد مثل مجتمع ثبتی ایلیا با برند تجاری ثبت ایلیا؛
• چنانچه طرح صنعتی دارای دو بعد باشد، پنج نمونه از شکل یا تصویر گرافیکی یا پنج نمونه از طرح مراسم به عنوان مثال ارائه می شود؛
• چنانچه طرح صنعتی دارای سه بعد باشد، پنج نمونه از شکل یا تصویر گرافیکی یا پنج نمونه از طرح مراسم از همه جوانب طرح؛
• مراجع ثبتی طرحی سه بعدی را به صورت ماکت طرح اصلی به همراه اظهارنامه طرح خواستار شده که این طرح ارائه شده باید در اندازه 20در 20 ارائه گردد و وزنی بالغ بر حداکثر 2 کیلو را داشته باشند و در ساختار تولد آن ها از مواد غیرقابل فساد و دارای دوام زیاد استفاده شود.یا تصویر گرافیکی طرح ترسیم شده جهت صادر شدن آگهی الزام قانونی دارد.
•  درخواست کتبی و اسکن شده و نیز درج آن در پرونده الکترونیکی طرح در سایت و نیز به تأخیر انداختن انتشار آگهی ثبت طرح صنعتی و تعیین مدت حیات آن.
• درخواست کتبی اسکن طرح و درج آن در پرونده الکترونیکی که با عدم ذکر اسم طراح همراه بوده، در زمانی که خود طراح نخواهد اسم او در ثبت طرح آورده شود
• ارائه رسید مربوط به پرداخت هزینه اظهارنامه و در صورتی که اظهارنامه شامل دو یا چند طرح صنعتی است، رسید مربوط به پرداخت هزینه های اضافی؛
•  مدارک مرتبط به حق تقدم که می بایست مصادف با تسلیم اظهارنامه یا حداکثر ظرف 15 روز از آن تاریخ تسلیم شود.

هزینه و تعرفه ثبت طرح صنعتی

نکات مهم در هزینه های ثبت طرح صنعتی در ایران

اعتبار گواهینامه طرح صنعتی پانزده سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است. برای حفظ اعتبار گواهینامه، باید هزینه ای سالانه ظرف دو ماه قبل از انقضای پنج سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه و هر پنج سال بعد از آن به همین ترتیب تا تاریخ اعتبار گواهینامه طبق جدول هزینه ها تادیه گردد والا ثبت طرح صنعتی از درجه اعتبار ساقط خواهد شد.

اگر مالک طرح صنعتی یا نماینده قانونی وی تا شش ماه پس از انقضای موعد، علاوه بر هزینه پنج سال جریمه ای معادل نصف هزینه پنج ساله طرح صنعتی را پرداخت نماید ثبت طرح صنعتی به اعتبار خود باقی خواهد ماند.

در انتها خاطر نشان می شویم که برای ثبت سریع و حرفه ای طرح صنعتی خود بهتر است با کارشناسی مجرب در این عرصه همراه باشید تا با کم ترین هزینه امور ثبتی خود را به سرانجام برسانید.

سوالات متداول

طرح صنعتی چیست و چه تفاوتی با اختراع دارد؟

طرح صنعتی به ظاهر محصول مربوط است، مثل شکل و رنگ، نه عملکرد فنی محصول.

مدت اعتبار ثبت طرح صنعتی چقدر است و چگونه تمدید می‌شود؟

اعتبار اولیه ۵ سال است و تا مجموعاً ۱۵ سال با تمدید قابل افزایش است.

چه مدارکی برای ثبت طرح صنعتی نیاز است و روند ثبت چگونه است؟

تصاویر طرح، مشخصات متقاضی و فرم درخواست؛ پس از بررسی، در صورت تأیید گواهی ثبت صادر می‌شود.

مشاوران متخصص مجتمع ثبتی ایلیا در تمام ساعات پاسخگوی سوالات حقوقی و ثبتی شما عزیزان خواهند بود. ما شما را تا رسیدن به اهدافتان همراهی خواهیم کرد.