درخواست مشاوره رایگان

صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده

نگارش توسط : تیم تحریریه ایلیا     |     سه شنبه، 24 فروردین 1400


در این متن به شرح چگونگی صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده خواهیم پرداخت . در ادامه با ما همراه باشید.

صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده

در نظام حقوقی ایران، طبق ماده19 قانون ثبت اختراعات مصوب 1386، بهره برداری از حقوق مادی اختراعی که ثبت شده است، نیاز به صدور پروانه خاص دارد ماده مزبور در این زمینه چنین مقرر داشته است: در صورتی که مالک یک اختراع تصمیم به استفاده و بهره برداری از اختراع خود داشته باشد ، باید از سوی سازمان ثبت اسناد و املاک گشوری در مدت زمان یک هفته ای موضوع را مطرح و آن را به دستگاه های مربوطه ارائه دهد.  

دستگاه های مذکور در خصوص امکان بهره برداری از اختراع، حداکثر ظرف دو ماه اظهار نظر نموده و نتیجه را جهت صدور پروانه بهره برداری کتباً به سازمان ثبت اسناد و املاک اعلام می نماید»

با توجه به مفاد ماده19، در ایران هر اختراعی علاوه براین که باید به ثبت برسد تا از حمایت و امتیازات قانونی آن برخوردار گردد، باید دارای پروانه خاص بهره برداری نیز باشد تا بتواند،از موضوع اختراع استفاده کند.

 

صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده

 

در زمینه صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده ،توجه به نکات زیر ضروری است:

الف- منظور از سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، اداره کل ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری وابسته به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور است.

ب- بین اختراعات غیرمرتبط با دستگاه یا دستگاه های مشخص و اختراعات مرتبط با دستگاه یا دستگاه های مشخص، تفاوت اساسی وجود دارد که ذیلاً توضیح داده می شود:

الف- اختراعات غیرمرتبط با دستگاه یا دستگاه های مشخص

اگر موضوع اختراع ثبت شده، با هیچ سازمان، دستگاه یا دستگاه های دولتی یا عمومی ارتباط نداشته باشد، در این صورت اداره کل ثبت مالکیت صنعتی، برای صدور پروانه بهره برداری نیاز به استعلامی ندارد و پس از وصول درخواست وبررسی مفاد آن نسبت به صدور پروانه بهره برداری اقدام خواهد کرد.

ب-اختراعات مرتبط با دستگاه یا دستگاه های مشخص

اگر موضوع اختراعی با سازمان، دستگاه یا دستگاه هایی در ارتباط باشد. منظور سازمان، دستگاه یا دستگاه های دولتی و عمومی نظیر وزارت بهداشت و درمان و امور پزشکی، سازمان بهداشت محیط زیست یا وزرات صنایع و معادن،سازمان های امنیت اجتماعی و امثال آن است.

در این صورت، اداره ثبت اختراعات، مکلف است ظرف مدت یک هفته از تاریخ وصول درخواست صدور پروانه بهره برداری ،مراتب را به دستگاه یا دستگاه های ذی ربط ، اعلام نماید. سازمان مربوط مکلف است ظرف مدت دو ماه نسبت به موضوع استعلام، اظهارنظر کرده، نتیجه را در خصوص امکان بهره برداری از اختراع یا عدم امکان آن، کتباً به سازمان ثبت اسناد و املاک، اعلام دارد.

در صورت وصول پاسخ مثبت، اداره کل ثبت مالکیت صنعتی ، نسبت به صدور و تسلیم پروانه بهره برداری اقدام خواهد کرد و در صورت مخالفت دستگاه یا دستگاه های ذی ربط، طبق مستفاد از ماده19 قانون مذکور، درخواست متقاضی رد خواهد شد و متقاضی می تواند با توجه به مفاد ماده 59قانون ثبت اختراعات، ظرف مدت دو ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم اداره ثبت کل،در یکی از شعب خاص دادگاه های عمومی تهران، اقامه دعوی نماید که رای دادگاه بدوی قابل تجدیدنظر در دادگاه های استان تهران است هرچند در ماده 19، مارالذکر حکم صریحی در این زمینه وجود ندارد. البته اشکالات و ابهامات دیگری نیز در ماده وجود دارد.

ازجمله ابهامات این است که دستگاه یا دستگاه های ذی ربط، چه دستگاه هایی هستند ودیگر آن که اگر دستگاه ذی ربط در مهلت مقرر نتیجه بررسی و تصمیم خود را به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اعلام نکند، تکلیف چیست؟

گرچه طبق ضوابط کلی عدم اعلام نظر در مهلت قانونی را می توان به منزله عدم مانع صدور پروانه بهره برداری تلقی کرد. به علاوه اگر برای اختراع ثبت شده، پروانه بهره برداری صادر نگردد و در مراحل قضایی نیز متقاضی موفق به اخذ رای به نفع خود نگردد ، تکلیف چیست؟

چنین اختراعی چه ارزشی دارد وآیا در این گونه موارد که دستگاه یا دستگاه های ذی ربط با صدور پروانه بهره برداری مستدلاً مخالفت کرده باشند ومجوز بهره برداری اجباری نیز اخذ نکنند،آیا چنین اختراعی فایده صنعتی یا کشاورزی نخواهد داشت؟ اگرچنین باشد، چرا و چگونه چنین اختراعی را اداره کل ثبت مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به ثبت رسانده است؟

 

صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده

زحمات مخترع با وجود ثبت اختراع، چگونه از نظر مادی و معنوی قابل جبران است.

با توجه به مطالب عنوان شده باید قانون گذار در چنین مواردی راه حل منطقی ارائه نماید و لااقل در چنین مواردی سازمان و مرجعی که چنین اختراعی را به ثبت رسانده است، مسئول جبران زیان وارده به مالک اختراع شناخته شود، تا در موارد مشابه، مرتکب مسامحه نگردد ودر موقع بررسی موضوع اختراع، همه جوانب آن را مورد توجه قرار دهد.

با توجه به مجموع بررسی های به عمل آمده و مطالبی که گذشت، حقوق مادی اختراع ممکن است به وسیله اشخاص زیر مورد استفاده قرار گیرد:

  • 1. بهره برداری از اختراع به وسیله شخص مالک و صاحب گواهی نامه اختراع
  • 2. بهره برداری از طریق لیسانس یا واگذاری ارادی امتیاز اختراع به اشخاص ثالث
  • 3. استفاده از حقوق مادی اختراع به وسیله ورثه قانونی مالک گواهی نامه یا موصی له
  • 4. بهره برداری با مجوز اجباری

حال با توجه به مفاد ماده 19 قانون ثبت اختراعات، این مساله می تواند مطرح گردد که حق مالکیت اختراع، بدون اخذ پروانه بهره برداری از اداره کل مالکیت صنعتی، از نظر مادی و اقتصادی چه ارزش و اعتبار قانونی خواهد داشت؟ آیا قبل از اخذ پروانه بهره برداری، حقوق ناشی از مالکیت اختراع، قابلیت انتقال ارادی، قهری و اجباری خواهد داشت یا خیر؟

ممکن است گفته شود حقوق مالکیت اختراع ،بدون اخذ پروانه بهره برداری ارزشی ندارد. ولی به نظر می رسد دارندگان لیسانس بهره برداری وسایر اشخاصی که به موجب قانون حق بهره برداری از موضوع اختراع را دارند، قائم مقام مالک محسوب می شوند ودر صورت امتناع مالک گواهی نامه اختراع از اخذ پروانه بهره برداری یا عدم امکان اقدام وی به عمل مذکور،افراد مزبور حق مراجعه به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور برای اخذ پروانه بهره برداری، خواهند داشت و ذکر نام مالک در ماده19 نمی تواند دلیل حق انحصاری مالک تلقی گردد و افراد ذینفع دیگر از آن محروم باشند.

ما با شما تماس میگیریم لطفا شماره موبایل خود را وارد کنید
صدور پروانه بهره برداری اختراع ثبت شده

پاسخ دادن به :

فرم ارسال نظر و سوال
ارسال با تشکر از ارسال نظر . پس از تایید نظر شما درج خواهد شد
در فرم پر شده خطاهایی وجود دارد. لطفا آنها را بررسی کنید.
اعتبارسنجی فرم موفق بود!
سلام دارای ثبت اختراع فرایند شیمیایی تولید یک محصول هستم. هم مالکم و هم مخترع. کارمند یک کارخانه بزرگ دواتی هم هستم که با توجه به این اختراع، یک قرارداد epc با پیمانکار عقد کرده و در حال احداث خط هستیم. در همه جاب قرارداد نیز به مبنای فرایند و شماره ًبت اختراع اشاره شده. من هم مجری طرح و مدیر پروژه کارفرما هستم. فهمیدیم که بدون اطلاع من ، پروانه تاسیس گرفته اند. اگر پروژه به پایان برسد، ایا می توانند پروانه بهره برداری بگیرند و حق مرا ضابع کنند؟
پاسخ
ثبت شرکت ایلیا
سلام این امر یک مسئله حقوقی ست که باید برای دریافت پاسخ صحیح حقوقی ، با یک وکیل حقوقی مشاوره کنین
پاسخ
سلام من اختراعی انجام دادم که مالکیت اختراع را دادیم به کسی دیگر چگونه میتوانم مدرک مخترعی خود را بگیرم
پاسخ
ثبت شرکت ایلیا ®
سلام اگه اختراع رو برای کس دیگه ای ثبت کرده باشید دیگه نمیتونین به عنوان مخترع اون اختراع به حساب بیاید
پاسخ
پایان مشاوره

به سیستم مشاوره آنی خوش آمدید .
لطفا جهت شروع پشتیبانی یکی از روش های زیر را انتخاب فرمایید