اوراق مشارکت

اوراق مشارکت

چنانچه در مبحث قبلی گفته شد با پایان یافتن حیات اوراق قرضه، اوراق مشارکت جای آن را گرفت به این توضیح که به دلیل لزوم تعیین بهره معین برای اوراق قرضه، عرضه و پذیره نویسی این ورقه بهادار از مصادیق معاملات ربوی محسوب می شد. برای برطرف کردن این مانع و ایجاد ابزار مالی جدید که با مقررات شرعی در خصوص ممنوعیت ربای قرضی سازگار باشد در سال 1376 قانونی با عنوان قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت تصویب شد.

اوراق مشارکت چیست؟

اولین تعریف قانونی از اوراق مشارکت در تبصره 85 قانون برنامه پنج ساله دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مصوب 20/9/1373 آمده است به موجب این تبصره وزارت مسکن و شهرسازی اجازه یافت مبادرت به صدور اوراق مشارکت کند. البته با تصویب قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت تعریف جامع تر و کامل تری در ماده 2آن قانون ارائه شده است و چنین می گوید که اوراق مشارکت ، اوراق بهادار با نام و بی نام است که به موجب این قانون به قسمت اسمی مشخص برای مدت معین منتشر می شود وبه سرمایه گذارانی که قصد مشارکت در اجرای طرح های موضوع ماده 1آن قانون را دارند واگذار می گردد و دارندگان اوراق به نسبت قیمت اسمی و مدت زمان مشارکت در سود حاصل از اجرای طرح مربوط شریک خواهند بود. تعریف ارائه شده در قانون مذکور حکایت از این دارد که برخلاف اوراق قرضه عقدی شرعی و قانونی بین مشارکت دهنده و شرکتی که اوراق مشارکت صادر می کند ایجاد گردیده است. شاید بتوان این نوع توافق را به عقد مضاربه نزدیک دانست البته استدلالاتی از جمله معاوضه اوراق مشارکت شاید ما را از این احتمال دور نماید. همچنین عدم توافق مشارکت برضرر ناشی از اقدامات تجاری شرکت احتمال این که این نوع توافق را عقد مضاربه ندانیم تقویت می کند زیرا در تعریف ارائه شده اوراق مشارکت را دارای ارزش اسمی معین و متضمن قسمتی از سود کلی می داند و به مشارکت در ضرر وارده اشاره ای نگردیده است که در این صورت قائل شدن تفاوت میان اوراق قرضه و اوراق مشارکت جای تامل دارد.

از جهت دیگر در صورتی که شرکت در اثر توقف در پرداخت دیون خود ورشکسته شناخته شود قطعا ارزش ریالی اوراق مشارکت با تناسب سود کاهش خواهد یافت در این صورت مطالبه طلب توسط دارندگان اوراق مشارکت فقط با سمت شریک قابل مطالبه است نه با سمت طلبکار که به این ترتیب بهره ناشی از اوراق مشارکت که تا به حال دریافت گردیده است جنبه شرعی و قانونی دارد چرا که بنا برماده 3از آیین نامه اجرایی قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب 1377 هر ورقه مشارکت نشان دهنده قدرالسهم آن در مشارکت است که با حمل کلمه «مشارکت» و معنای مخالف آن چنین برمی آید که دارنده به همان اندازه که در سود شریک است در زبان هم مشارکت دارد.

البته قانونگذار در عمل چون خریداران انتظار زیان را در خرید اوراق مشارکت ندارند مکانیسمی برای جبران احتمالی زیان وارده با عنوان تضمین سرمایه گذاری خریداران اوراق مشارکت پیش بینی کرده است که خود موسسات و شرکت ها مکلفند بازپرداخت اصل و سود را در سررسیدهای معین تعهد و تضمین کنند.

این تضمین عملا حسن انجام مشارکت را تعهد می کند وبه این معنا نیست که خریداران اوراق مشارکت در زیان سهیم نمی باشند بلکه تضمینی برای این است که مشارکت کننده مطمئن شود شرکت صادر کننده ورقه مشارکت کار خودرا به نحو احسنت انجام خواهد داد.

به موجب ماده 5قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت، شرکت سهامی ناشر مکلف است تضمین کافی به بازپرداخت اصل مبلغ و سود حاصل در سررسیدهای مذکور در اوراق مشارکت را به بانک کارگزار ارائه نماید که این تضمین باید به بانک کارگزار و قبل از صدور مجوز انتشار اوراق،ارائه و تسلیم شود.

  • قربانی، لاچوانی، مجید، مجموعه پرسش های چهارگزینه ای حقوق تجارت، تهران، انتشارات چتر دانش، چاپ پنجم، 1392،ص154
  • اسکینی، ربیعا، حقوق تجارت، جلد دوم، تهران ،انتشارات سمت، چاپ هفدهم، 1392،ص110(به نقل از روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران به شماره 145150 مورخ 8/10/1373 و پاسبان ،محمد رضا همان، ص300
  • پاسبان، محمد رضا، حقوق شرکت های تجاری، تهران، انتشارات سمت، چاپ نهم، 1393،ص304

اوراق مشارکت

پل ارتباطی مجتمع ایلیا

 ( به لبخندتان برترینیم )

شماره تماس مجتمع ثبتی ، اداری و حقوقی ایلیا

·         شعبه کرج: 137 32 – 026

·         شعبه تهران :119 55 266 – 021

·         سامانه ی پیامکی: 32 52 52 32

·         سامانه ی تخصصی ثبتی و حقوقی : WWW.ELIYA.IR

·         پست الکترونیکی به نشانی INFO@ ELIYA.IR:

خدمات قابل ارائه مجتمع ثبتی ، اداری و حقوقی ایلیا ( ثبت شرکت ایلیا ) در کلیه واحد های ثبتی اداره ثبت شرکتها در چهار چوب قانون تجارت ایران شامل ( ثبت شرکت و ثبت تغییرات شرکت ) خدمات نام تجاری در اداره مالکیت صنعتی شامل ( ثبت برند  و ثبت علامت تجاری ، ثبت طرح صنعتی و ثبت اختراع )  همچنین اموراخذ کارت بازرگانی در اتاق بازرگانی استانها ی کشور )  و کلیه خدمات اداری و اخذ انواع مجوزها در کل مراجع ذیصلاح ، همچنین امور حقوقی ( دعاوی کیفری ، خانواده و حقوقی  کلیه دادگاه ها ) و تهیه و تدوین و تنظیم انواع قرارداد های تخصصی درسراسر ایران.